Yazılım seçimi kadar önemli bir karar var: yazılımın nerede çalışacağı. Bu karar maliyeti, erişim hızını, veri güvenliğini ve kesinti anındaki davranışınızı belirliyor. Tek doğru cevap yok; işletmenin yapısına göre değişiyor.
Üç model, üç farklı öncelik
On-premise (kendi sunucunuz): Veri sizin donanımınızda. İç ağda çok hızlı, internet olmasa da çalışır. Sunucu, yedekleme ve güncelleme sizin sorumluluğunuzda.
Yerel ağ (LAN): Sunucu şirket içinde, kullanıcılar aynı ağdan bağlanır. Şubeler arası bağlantı ayrıca planlanmalı.
Bulut: Kurulum yok, her yerden erişim, otomatik yedekleme ve güncelleme. Karşılığında aylık maliyet ve bağlantı bağımlılığı var.
Kararı belirleyen beş soru
1. Verinin fiziksel olarak nerede durması gerekiyor? Bazı sektörlerde ve bazı kurumsal sözleşmelerde verinin yurt içinde kalması şart. Bulut sağlayıcının bölgesi bu yüzden ilk soru.
2. İnternet kesildiğinde iş durmalı mı? Perakende kasa, üretim terminali ve depo çıkışı gibi noktalar için cevap genellikle "hayır". Bu durumda yerel çalışabilen bir yapı gerekir.
3. Kim yönetecek? Sunucu yönetimi, yedek doğrulaması, güncelleme ve izleme birilerinin işi olmalı. İçeride bunu yapacak kişi yoksa bulut veya yönetilen hizmet mantıklı.
4. Erişim nereden olacak? Sadece tek ofisten mi çalışılıyor, yoksa saha, şube ve ev ofisi var mı? Saha varsa bulut veya güvenli uzak erişim şart.
5. Kesinti maliyeti ne kadar? Bir saatlik kesinti kaç sipariş, kaç çağrı, kaç TL demek? Bu sayı, yedeklilik ve bant genişliği yatırımının ölçüsünü belirler.
Maliyet karşılaştırması (kaba çerçeve)
- On-premise: Donanım + işletim sistemi + yedekleme çözümü + elektrik/soğutma + yönetim emeği. Başlangıç maliyeti yüksek, aylık sabit maliyet düşük.
- Bulut: Aylık abonelik + internet + geçiş/işçilik. Başlangıç düşük, aylık sabit gider.
- Hibrit: Kritik işlemler yerelde, raporlama ve uzak erişim bulutta. En esnek, en çok planlama gerektiren model.
KVKK ve erişim kontrolü
Hangi modeli seçerseniz seçin, şu üç şey yazılı olmalı: veriye kimler erişebilir, erişimler nasıl kayıt altına alınır, veri saklama ve silme politikası nedir. Bulut sağlayıcı seçiyorsanız veri işleyen sıfatıyla imzalanacak sözleşme ve alt yüklenici bilgisi de bu kapsamda.
Yedekleme: modelden bağımsız zorunluluk
En sık atlanan konu. Yedek alınıyor mu, alınıyorsa geri yükleme testi yapıldı mı? Geri yükleme testi yapılmamış yedek, yedek değil niyettir. Aylık bir geri yükleme provası, yıllık bir felaket planından daha değerlidir.
ligosoft bu denklemde nerede?
Ürünlerimizi üç modelde de çalıştırabiliyoruz: müşterinin kendi sunucusunda, yerel ağda veya kendi veri merkezimiz üzerinden bulut hizmeti olarak. Bu esneklik, "bugün yerelde başla, yarın buluta geç" gibi bir yol izlemenizi sağlıyor. Model değişikliği veritabanı taşıma dışında bir yeniden yazım gerektirmiyor.